|
موغان - گئرمی ، فولکلور دوشرگهسی فولکلور، خالق یارادیجیلیغی، کولتور، میتولوژی، مدنیت (عکس: اسماعیل شهباززاده)
| ||
|
«اوو»لا بیتن سؤزلر
بیزلرده آشاغادا یازدیغیمیز کیمی، «اوو»لا بیتن چوخ سؤزلر واردیر. «اوو»و بیر سؤز دوزلدیجی «اک/ پسوند» حساب ائتمک اولار. «اوو» بعضی کلمهلره قوشولوب یئنی آد و معنا دوزلدیر. بو پسوند رسمی یازیلاردا معناسیز اولاراق «آب» کیمی یازیلیر. بئله سؤزلردن بیر نئچه نمونه:
-آلقانوو: (گئرمینین دوغوسوندا، کند آدی.) درهئورد چایینین قیراغیندا میزهنوو، دیلقانوو، زیغانوو آدلی کندلر واردیر. -آلپوو: تکاور -بوخوو: آتین قیچینی باغلاماق اوچون ایستیفاده اولان اؤزل باغ. -بوزوو: اینگین یئنی دوغولموش بالاسینا دئییلیر. -بیجهلوو/ بیجوو: زیرنگ و هر شئیدن باش چیخاران اوشاق. -بولؤو: بیر جور داشدیر کی، اونونلا کسرلری ایتیلدیرلر -جیلوو: آتی یؤنلتمک اوچون اونون یوگهنینه باغلانان گؤن قاییش. -چالپوو/ آلاچالپوو: بایرام آییندا قار و دلو ایله قاریشیق یاغان یاغیش. -چالوو: دوکانلاردا، دییرمانلاردا و بئله-بئله یئرلرده، دن-دوش گؤتورمک دن اؤتورو اؤزل قاب. -چاپوو: غارت، تاراج. چاپووولچو: غارتگر. -چیلوو: چیلهمک فعلیندن، ایسلاتماق، سوزمه فورموندا بیشیریلمیش دوگو. -داغلوو: حیوانلاری داغلاماق اوچون ایشلهنن دمیر. -دلیسوو: دلی اولمایان بیر کیمسه بیراز دلی کیمی داورانان اولسا دئییرلر دلیسوودور. -دمروو: آدامین دریسینه دوشن بیر آلادیر. دمروو دوشن یئر، دریده آغ گؤرونر و قابیق وئریر. -دوو : بیر آدامی بیر ایشی گؤرمهیه اورَکلندیرمک. او ایشی، اورک وئرن آدام یا اؤز خئیرینه یا بیرینین آجیغینا گؤردورمک ایستهییر. ایش گؤرن ده بونو بیلمیر. -انوو: دالاق شیشمه خستهلیگی. قاپینین آلت و اوست یانینا قوشولان آغاجلار. -گیجوو: سیفت اولاراق گیجه اوخشار. -هوو/هاو: یارانین اویان-بویانی قیزاریب ورم ائدنده، «هوو»لاییب دئییرلر. -خینوو: همیشه اودوزان آدام. -کالوو: تیکینتیلرین اوچموش دورومو، بئله کی دؤوره دووارلارینین بیر آزی آیاق اوستده اولا. -کؤسؤو: کؤزؤو، بیر باشی کؤز اولدوقدان سونرا سؤنوب قارا قالان اودون. -قاروو: گؤزو گئجه گؤرمهین آدام، گئجه کورو. -قانوو: بولاشیقلی سویون آخماسیندان اؤتورو دوزلدیلمیش اؤزل آرخ. حجهمتده قان آلماق اوچون ایشلهنن نئشتر. -قاشوو: آتی تومارلاماغا گرکن دمیر داراق. -قیلوو: کسیجی آلتلرین ایتیلمهسیندن یارانان ریز دیگیرلر. بیچاغین و قیلینجین ایتیلتمه ایشی (ایبراهیم ساوالان) -قیروو : یئرین شئهی قیشین سویوق هاوالاریندا بوز ووروب قیر کیمی یئره یاخیلیر، اونا قیروو دئییلیر. -قوو: آغاجلارین دیبیندن بیر جورا گؤبهلک بیتر کی، اونلاری دریب، قورودوب سونرا اوووب پیله کیمی یوموشاق ائدردیلر. سونرا، چاخماق داشین بیر-بیرینه چاخاندا، اونو یاخینا آپاراردیلار و چاخماقدان آتیلان چینقیدان اود قاپاردی. بئلهلیکله اود یاندیراردیلار. -میرروو: پیشیگین کورسک چاغی. -میروو: گئرمینین موران بؤلگهسینده داغ آدی. -میشوو: بیر سیرا داغلارین آدی دیر. -مینقوو: بورنوندا دانیشان آدام. -موزؤو: مال قارایا یاپیشان بیر نؤو اوچان بؤجک. -اوغلوو: ناز و نعمت ایچینده یاشایان. -اوخلوو: لاواش یایاندا یا ساج چؤرهیی بیشیرنده اوخلوولا کوندهنی یاییرلار. اوخا اوخشار نازیک بیر آغاجدیر. -پولوو/ پیلوو: اریشته یا دوگونو بیشیریب دمه قویاندان سونرا پولوو دوزلیر. کیزمه، کته، دمده بیشیریلمیش. پیلهمک فعلیندن. -ساخلوو: پادگان، عسکرلرین و دؤیوشچو قوهلرین توپلو شکیلده قالدیقلاری یئر. -ساققوو: هاوا قورو و چوخ شاختا اولاندا، ساققوو هاوادیر دئییلیر. -شاخلوو: گونون ان ایستی چاغی. -شپوو: لبهداری بؤرکونه بورالاردا شپوو دا دئییلیر. -شکروو: گئرمینین قوزئیینده، گئرمی-موغان یولونون آغزیندا کند آدی. -شیرتوو: پالتاری همیشه بولاشیق اولان اوشاق. -تیلوو: بالیق توتما قارماغی، توکلری گئتمیش دری. -تیموو/ توموو: زوکام، سویوق دیمه. -یانوو: قاپینین یانلارینا قوشولان ایکی آغاجا دئییلیر. -زینقیروو: زنگ، سیرا دوزولموش خیردا در-دمیر کی حرکت ائدنده بیر-بیرینه دگیب سس چیخاریر.
*بعضی کلمهلر ابراهیم ساوالانین یازیسیندان آلینیب. [ پنجشنبه نهم مرداد ۱۳۹۹ ] [ 12:50 ] [ آیدین (علی محمد) خلفی زنگیر ]
|
||
| [ طراحی : ایران اسکین ] [ Weblog Themes By : iran skin ] | ||