|
موغان - گئرمی ، فولکلور دوشرگهسی فولکلور، خالق یارادیجیلیغی، کولتور، میتولوژی، مدنیت (عکس: اسماعیل شهباززاده)
| ||
|
شامانیزم شامانیزم، اینسانلیغین ان اسکی دینلریندن بیریدیر. اساس اولاراق سحر و جادویا دایانیر. یاشام؛ گؤی، یئر و یئرآلتی اولاراق اوچ مرحلهلی دوشونولموشدور. گؤی اوزونده یاخشیلیقلار، یاخشی روحلار؛ یئرآلتیندا پیسلیکلر، پیس روحلار اولور. یئر اوزونده ایسه اینسانلار واردیر. یاخشی روحلارین تانریسینا، گؤیاوزو تانریسینا اولگئن دئییلیر. یئرآلتینداکی پیس روحلارین تانریسینا ائرلیک آدی وئریلیر. بو بیر نوع شیطاندیر. هر ایکی تانرینین دا خانیملاری اوشاقلاری عقربالاری یاردیمچیلاری و.س. واردیر. یئر اوزونده یاشایان اینسانلار ایسه بو ایکی دونیا آراسیندا بیر دنگه (تعادل) یاراتماق مجبوریتیندهدیرلر. ایشده بو دنگهنی قوران دین آدامینا شامان آدی وئریلیر. بو سیستئمه ده جامعهشناسلار، تاریخچیلر شامانیزم آدینی وئرمیشدیرلر. شامانیزمده انسانین اطرافیندا باش وئرن هر طبیعی حادثهیه بیر نوغ تؤرن و آیین واردیر، بئلهکی شامانیزمه آیینلر توپلوسو آدینی وئرمک اولار. تورکلر ده بیر زامان شامانیزمه گوجلو باغلی اولدوقلاریندان دولایی، حال حاضیردا ایناندیقلاری دین ایله ضدیت داشیمایان شامان آیینلری بعضاً محتوا دییشدیرسه ده قالبینی ساخلایاراق حیاتینا داوام ائدیر. یاشادیغیمیز بؤلگهدن ایکی اؤرنک وئریریک؛ 1987-جی ایللرده آلازار کندینده یاشادیغیمیز زامان، آی توتولموشدو، ... ننه میس قازانا باشقا بیر دمیرله دؤیوردو. او قارانلیق گئجهده سسی کنده دوشوردو قورخوموزا آرتیریردی. آنامدان ... ننهنین بو ایشینین ندنینی سوردوم، «بئلئیلیینده آی تئز آچیلئی» دئدی. یقین آیی نهیینسه توتدوغونو دوشونوب بئله های- کوی سالماقلا اونو توتان قوّهنی قورخودوب آیی بوراخدیرماق ایستهمیشلر. آلتایلار ایسه آی توتولماسینین «یئلبئیین» آدی وئردیکلری بیر جاناوارین آیی یئمهسیندن ایلَری گلدیینه اینانیرلار. بو قورخودوجو یاراتیغی قورخوتماق اوچون ایسه؛ گؤیه سلاح، داش و.س. آتیلیر؛ تئنئکه چالیناراق گورولتو ائدیلیر. بو تپکیلر یعنی آیین توتولماسی زامانی تئنئکه چالماق، گورولتو چیخارماق، گؤیه سلاح سیخماق بوگون بئله آنادولودا ایندی ده گؤرولن شئیلردیر. بورالاردا یاغیش یاغمایاندا (قوراقلیق توتان زامان) قورو چایین بستریندن ییغیلان چینقیل داشلارا قرآن آیهسی اوخویوب اونلاری بیر توربانین ایچینه تؤکوب آغزینی باغلاییب چایین بسترینه یا چایین بسترینده چالالاردا توپلانان سویا آتیرلار. بو ایشین یاغیش یاغدیراجیغینا ایندی ده بعضی کندلریمیزده اینانانلار واردیر. داشلا یاغیش یاغدیرما، ان اسکی چاغلاردان تورکلرین اینامیندا یاشاییر. ماهمود قاشغارلی دیوان-ی لوغات التورک ده (فارسجایا کؤچورن: حسین محمدزاده صدیق) ص444 ده، داشلا یاغیش یاغدیرما ایشینین آدینی «یات» یازیر و اونون آچیقلاماسیندا دئییر: «بیر جورا کاهینلیکدیر، اؤزل داشلارلا گؤرولور. بئله کی یاغیش- قار یاغیر و یئل اسدیریر. بو، تورکلرین آراسیندا چوخ تانینیب. من اونو «یغما» اؤلکهسینده گؤزومله گؤردوم. اوردا یایدا یانقین اولموشدو. بو یول ایله یاغیش یاغدیردیلار و اولو تانرینین اذنی ایله من گؤره-گؤره اودو سؤندوردولر.» [ پنجشنبه هفتم بهمن ۱۳۹۵ ] [ 1:23 ] [ آیدین (علی محمد) خلفی زنگیر ]
|
وئبلاغا گؤره  بو وئبلاق موغان بؤلگهسینده اولان کند و شهرلرله ایلگیلی فولکلور، میتولوژی و مدنیّت حاقدا آراشدیرما آپاریر. بو قوللوقدا باشاری قازانماق بیلیملی و ماراقلی اینسانلارین یاردیمی اولمادان چوخ چتیندیر. اونا گؤره یاردیم دیلهمکدن ده گئری قالمیریق. یازیلان فولکلور نمونهلری، اینانجلار، میتولوژیک دوشونجه آچیقلامالاری و.س ایله اوغراشماق هئچ ده بوتون بونلارا اینانماق معناسینا گلیب چیخمیر. اجدادیمیزین دوشونجه و یاشام طرزینی اؤزونده ساخلایان و اوزون مودّت عرضینده نئچه نسلین تصوّر و دوشونجهسیندن سوزولوب گلن بو ماتریاللار، اینانماغا یوخ مطالعه ائدیب اؤیرنمک و درس آلماق اوچون اؤنملیدیر. بوتون بونلاری یئر آلتیندا اولان آرخئولوژی اشیالاری کیمی مطالعه ائدیب بیر میلّتین کولتور، مدنیّت، یاشام طرزی و معنویاتینی اؤیرنمک اولار. آرخئولوژی اشیالارینی اوغرولار چالدیغی کیمی، بو ماتریاللاری داشییان یاشلیلاریمیزی دا اَجَل ووردوقجا، گونو-گوندن بو حاقدا مطالعه اوچون گئرچک قایناق آزالیر. اون اوچون معنوی ثروتیمیزین قایغیسینا قالان هر کیمسه گئج اولمادان ایشه باشلامالیدیر. | |
| [ طراحی : ایران اسکین ] [ Weblog Themes By : iran skin ] | ||